2012-11-14

Nola aurkitu zuen Arkimedesek bere printzipioa?

Arkimedes (K.a. 287-212), greziar fisikari eta matematikari handia, Sirakusan (Italia) bizi izan zen.

Historiak dio Sirakusako Hieron II.a erregeak urrezko pieza bat eman ziola urregin bati, koroa bat egin ziezaion. Handik gutxira, urreginak hasierako piezaren pisu bereko koroa bat eman zion, baina erregeak urreginaren zintzotasunaz duda egin eta iruzur egin ote zion aztertzeko agindu zion Arkimedesi.

Arkimedesek koroaren masa bereko urrezko eta zilarrezko bloke bana eginarazi zituen. Zilarrak eta urreak ez dute dentsitate bera, eta beraz, bi blokeek bolumen desberdina zuten. Urez betetako ontzi batean sartu, eta ikusi zuen zilarrezko blokeak ur gehiago isurtzen zuela urrezko blokeak baino. Ondoren, urreginak egindako koroa sartu zuen urez betetako beste ontzi batean, eta koroak urrezko blokeak baino ur gehiago isuri zuen, baina zilarrezko blokeak baino ur gutxiago. Esperimentu horren bidez, Arkimedesek frogatu zuen koroa ez zela urrezkoa; izan ere, urrezkoa izan balitz, koroak eta urrezko blokeak ur kantitate bera lekualdatuko zuten.

2012-11-08

Informatika: Erlojua/Abiadura/Maiztasuna

Ordenagailuaren erlojuak, denbora kontrolatzen du eta mikroa, memoria eta beste osagaiek, era sinkronizatuan, lan egingo duela segurtatzen digu.
Erlojuaren abiadura (maiztasuna) garrantzitsua da. Maiztasunak, segunduko zenbat seinale transmititu ahal izango diren adierazten digu. MegaHertz-etan neurtzen da. Adibidez, 100MHz-eko neurriak esan nahi du erlojuak segunduko 100 milioi aldiz ematen duela datuak edo seinaleak transmititzeko aukera.